Dje në protestë teksa lumi i njerëzve kalonte në gjarpërushen e ngushtë pas bashkisë së Tiranës, disa protestues nisën të godasin me shuplaka rrethimin prej teneqeje të një kantieri ndërtimi. Thjesht për të bërë zhurmë. Menjëherë dy vajza nxituan tek ata dhe u thanë: Hej, mjaft, jo ashtu! Të rinjtë ndaluan dhe vijuan marshimin nën thirrjet drithëruese: Shqipëri e Re!
Ky episod prekës, përmbledh gjithë bukurinë e revoltës qytetare e cila ndryshe nga sa jemi mësuar të shohim në historinë e vendur, tani nuk ndodh as me gurë, as me molotov, as me hunj dhe as me plumba.
Kjo është protesta më e bukur dhe e ka nxjerrë mbretin lakuriq, pikërisht sepse edhe dy vajza të reja dhe mijëra shoqe të tyre, kujdesen që ajo të mos njolloset në asnjë element. Pa dhunë, pa sharje, pa fyerje, por me shumë ide, fantazi, ironi dhe solidaritet, të rinjtë e kryeqytetit po bëjnë atë që asnjë parti politike nuk e ka bërë në këtë vend.
Madhështia e kësaj proteste të kujton ndërrimin epokal të Dhjetorit ’90, kur populli derdhej në rrugë me thirrjet: E duam Shqipërinë si gjithë Europa!
Po ta shohësh me kujdes, Rama po përpëlitet dhe as deputetët e vet nuk po e mbrojnë më. Ata dinë ta lexojnë orën e ndryshimit që po troket.
Populli s’mund të mbahet peng përgjithmonë dhe largimi i qeverisë duket i pashmangshëm.
Pikërisht këtu qëndron edhe paniku i pushtetit. Sepse për herë të parë pas shumë vitesh, përballë nuk ka një kundërshtar politik që mund të etiketohet, të sulmohet apo të demonizohet. Përballë ka qytetarë. Ka studentë, profesionistë të rinj, emigrantë të kthyer, prindër të rinj, njerëz që nuk kërkojnë privilegje, por normalitet. Nuk kërkojnë favore, por rregulla të barabarta për të gjithë. Nuk kërkojnë revolucion, por demokraci funksionale.
Kjo është arsyeja pse çdo ditë e më shumë propaganda zyrtare po humbet forcën e saj. Kur përballë një proteste paqësore, kreative dhe qytetare nuk arrin të gjesh asnjë akt dhune për të justifikuar represionin, asnjë thyerje xhami për të devijuar debatin, asnjë incident për të frikësuar opinionin publik, atëherë mbetesh i zhveshur përballë një pyetjeje të thjeshtë: pse kanë dalë këta njerëz në rrugë?
Dhe përgjigjja është po aq e thjeshtë sa edhe e dhimbshme për qeverinë. Sepse pas më shumë se një dekade pushtet, Shqipëria vazhdon të zbrazet. Sepse mijëra të rinj e shohin emigrimin si projektin e vetëm të sigurt për jetën e tyre. Sepse korrupsioni nuk perceptohet më si një devijim i sistemit, por si vetë sistemi. Sepse meritokracia është zëvendësuar nga klientelizmi dhe sepse qytetari i zakonshëm ndihet gjithnjë e më pak i përfaqësuar nga institucionet që duhet t’i shërbejnë.
Kush i vëzhgon me vëmendje zhvillimet e javëve të fundit e kupton se nuk kemi të bëjmë me një zemërim të momentit. Kemi të bëjmë me një ndryshim kulture politike. Brezi i ri nuk po kërkon të zëvendësojë një lider me një lider tjetër. Ai po kërkon të zëvendësojë modelin e vjetër të pushtetit me një model të ri qytetarie. Po kërkon transparencë në vend të propagandës, llogaridhënie në vend të arrogancës dhe institucione në vend të kultit të individit.
Prandaj kjo lëvizje ngjan shumë më tepër me proceset që kanë transformuar demokracitë europiane sesa me përplasjet tradicionale shqiptare. Në Europë, qeveritë largohen kur humbasin besimin e qytetarëve. Në Europë, pushteti nuk konsiderohet pronë private e askujt. Në Europë, askush nuk është më i madh se vota dhe më i rëndësishëm se republika.
Pikërisht për këtë arsye thirrja “Shqipëri e Re” tingëllon kaq fuqishëm. Sepse ajo nuk është vetëm një slogan proteste. Është përkufizimi i një aspirate kolektive. Është refuzimi i fatalizmit që na ka shoqëruar për dekada. Është besimi se Shqipëria mund të jetë një vend ku qeveritë ndryshojnë pa trauma, ku pushteti kontrollohet nga qytetarët dhe ku e ardhmja nuk kërkohet në aeroporte, por ndërtohet këtu.
Ndaj, nëse dje thirrja ishte “E duam Shqipërinë si gjithë Europa”, sot duket se një brez i tërë ka vendosur të bëjë diçka më shumë: të mos presë që Europa të vijë tek Shqipëria, por ta ndërtojë vetë atë këtu, në sheshet, rrugët dhe ndërgjegjen e një shoqërie që po zgjohet.
Dhe kur një shoqëri zgjohet, asnjë pushtet nuk mund ta ndalë atë.
© BalkanWeb
