Çdo dimër ndodh një fenomen pothuajse i padukshëm: bota e insekteve tërhiqet nga skena. Nuk dëgjojmë zhurmë, nuk tundim duart për të larguar mushkonjat dhe nuk përdorim sprej kundër insekteve. Pothuajse duket natyrale mungesa e tyre, por insektet nuk janë zhdukur. Ato nuk kanë vdekur nga i ftohti, thjesht kanë ndryshuar strategjinë për të mbijetuar.
Për insektet, dimri nuk është sezon aktiviteti, por periudhë mbijetese që kërkon mençuri, kursim energjie dhe durim. Shumë insekte kalojnë dimrin në një gjendje që nuk ngjan as me gjumë, as me jetën e zakonshme: metabolizmi ngadalësohet, konsumimi i energjisë ulet dhe lëvizja pothuajse ndërpritet.
Pezullimi biologjik i insekteve i çon ato të strehohen në vende të mbrojtura: çarje shkëmbinjsh, trungje drunjsh, bodrume, ose edhe pas dritareve. Nëse i shqetëson, ato lëvizin ngadalë, sikur të zgjoheshin nga një gjumë i thellë.
Shumë insekte nuk ekzistojnë në dimër në formën që njohim. Për shembull, shumica e fluturave kalojnë dimrin si vezë në degë, si larva të fshehura në tokë ose si kokrra që ngjan më shumë me gjethe të thata sesa me krijesë të gjallë. Edhe disa mushkonja, akrepa apo molle nuk zhduken me të ftohtin; shumica e femrave gjejnë mënyra të qëndrojnë në vend të mbyllur: në bodrume, magazina apo ndërtesa të vjetra. Ato nuk pickojnë, nuk shumohen dhe qëndrojnë pothuajse të palëvizshme, si në “pause”. Për këtë arsye, disa ditë të ngrohta dimri, mund të shfaqet një mushkonjë në sallon – nuk është jashtësezoni, thjesht u zgjua më herët.
Insektet sociale, si milingonat dhe bletët, e përballojnë dimrin kolektivisht. Milingonat zbresin më thellë në folenë e tyre, ku temperatura mbetet e qëndrueshme dhe ushqehen nga rezervat, duke ulur aktivitetin. Bletët nuk bien në gjumë; ato formojnë një tufë të ngjeshur në kosh, ku lëvizin pak dhe konsumojnë mjaltë për të mbajtur temperaturën e trupit.
Disa insekte të qytetit, si gaforret, pleshtat dhe disa lloje mizash, nuk ndalojnë kurrë aktivitetin falë ambientit të ngrohtë dhe ushqimeve që gjejnë brenda ndërtesave.
Dimri duket i qetë dhe i zbrazët nga insektet, por nën sipërfaqe jeta vazhdon në heshtje në tokë, nën gjethe, në çarje muri apo trungje. Insektet nuk zhduken, thjesht presin momentin e duhur. Kur vjen pranvera, ato nuk shfaqen papritur; vazhdojnë nga aty ku kishin ndalur dhe zhurma e tyre rikthehet sërish.
/vizionplus.tv






